คำศัพท์แฟรนไชส์ที่ควรทราบ
1.     แฟรนไชซิ่ง  (Franchising)  หมายถึง  

การที่เจ้าของสิทธิ์ หรือที่เรียกว่า Franchisor ตกลงอนุญาตให้ผู้รับสิทธิ์ หรือ

Franchisee ดำเนินธุรกิจภายใต้ชื่อการค้า การบริการและระบบธุรกิจของเจ้าของสิทธิ์ 
ซึ่งเป็นผู้ที่พัฒนาขึ้น ผู้รับสิทธิ์จะต้องดำเนินธุรกิจตามรูปแบบ และระบบของเจ้าของสิทธิ์ 
และต้องจ่ายค่าตอบแทนแก่เจ้าของสิทธิ์

2.      แฟรนไชส์ (Franchise)  หมายถึง  

ระบบธุรกิจที่ประกอบไปด้วยลักษณะสำคัญ 3 ประการคือ

1.       จะต้องมีเจ้าของสิทธิ์ถ่ายทอดวิทยาการ การทำธุรกิจ ทุกอย่างให้แก่ผู้รับสิทธิ์อย่างใกล้ชิด

2.       ผู้รับสิทธิ์จะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมในการใช้ชื่อการค้าเป็นค่าธรรมเนียมแรกเริ่ม หรือแรกเข้า (Franchise Fee)

3.       ผู้รับสิทธิ์จะต้องจ่ายค่าธรรมเนียมเป็นเปอร์เซ็นต์ (Royalty Fee)

3.     แฟรนไชซอร์ (Franchisor) หมายถึง

        เจ้าของสิทธิ์ ซึ่งเป็นผู้ที่คิดค้นวิธีการทำธุรกิจ จนมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับและ
เป็นผู้ขายสิทธิ์การดำเนินการขายชื่อทางการค้าของตัวเองให้แก่ผู้อื่นอย่างเช่น เชสเตอร์กริลล์ เป็นผู้คิดค้น 
ร้านอาหารประเภทไก่ย่าง และสูตรอาหารมีรูปแบบการจัดร้าน การจัดการเฉพาะตัว จนกระทั่งมีชื่อเสียงเป็นที่รู้จัก 
แล้วขายระบบทั้งหมดให้แก่ผู้อื่น  บริษัทเชสเตอร์กริลล์อยู่ในฐานะเจ้าของสิทธิ์ และเป็นผู้ขายแฟรนไชส์ให้แก่ผู้อื่น 
เรียกว่า แฟรนไชส์ซอร์ หรือกรณีที่ 7-อีเลฟเว่น นั้น บริษัทซีพี ซื้อแฟรนไชส์มาจากต่างประเทศ 
แล้วมาพัฒนาขายแฟรนไชส์ให้แก่รายย่อยอีกต่อหนึ่งพูดง่ายๆ ก็คือ แฟรนไชซอร์เป็นผู้ขาย แฟรนไชส์นั่นเอง

4.     แฟรนไชซี่ (Franchisee) หมายถึง

ผู้รับสิทธิ์ในการดำเนินธุรกิจ ตามระบบที่เจ้าของสิทธิ์ได้จัดเตรียมไว้รวมทั้งใช้ชื่อทางการค้า เครื่องหมายการค้าเดียวกัน 
โดยที่ต้องจ่ายค่าตอบแทน ในการให้สิทธิ์นั้นๆ รวมทั้งจ่ายค่าตอบแทนตาม ผลประกอบการด้วย 
ซึ่งก็คือผู้ซื้อแฟรนไชส์นั่นเอง

5.      แฟรนไชส์ฟี (Franchise Fee) หมายถึง

ค่าตอบแทนที่เป็นจำนวนเงินที่แน่นอน จะจ่ายก่อนเริ่มดำเนินงาน หรือเรียกว่าค่าธรรมเนียมแรกเข้า
ซึ่งถือว่าเป็นการจ่ายค่าสิทธิ์ต่างๆ ให้แก่บริษัทแม่

6.      รอยัลตี้ฟี (Royalty Fee) หมายถึง

เป็นค่าตอบแทนที่ต้องจ่ายอย่างต่อเนื่องตามสัดส่วนของผลการดำเนินงาน อาจจะเรียกเป็น เปอร์เซ็นต์ต่อเดือนหรือต่อปีจากยอดขายหรือ บางทีอาจจะเรียกเก็บจากยอดสั่งซื้อสินค้าก็มี

 7.      Advertising Fee  หมายถึง

ค่าตอบแทนที่ต้องจ่ายอย่างต่อเนื่อง ตามสัดส่วนของการดำเนินงาน เพื่อนำไปใช้เพื่อการโฆษณาใน ส่วนนี้แฟรนไชซอร์อาจจะเรียกเก็บหรือไม่ก็ได้ แล้วแต่จะตกลงกัน

 8.      Franchise Package Fee หมายถึง

ค่าตอบแทนในระบบหรือเทคนิคต่างๆ (เป็นคำศัพท์ที่ใช้เรียกรวมๆ ถ้าพูดเมื่อไหร่ก็ให้เข้าใจว่าหมายถึงค่าธรรมเนียมอื่นๆ เช่นค่าโฆษณา ค่าประชาสัมพันธ์ ค่าอบรม ฯลฯ รวมเบ็ดเสร็จอยู่ใน คำๆเดียว)

 9.      Sub-Franchise / Individual Franchise

      ผู้รับสิทธิ์รายจ่ายแบบตัวต่อตัว จากผู้ที่ได้รับสิทธิ์หรือผู้ที่เป็นเจ้าของสิทธิ์ ซึ่งอาจจะได้รับสิทธิ์ในการเปิดดำเนินกิจการแบบ

          Single Unit Franchise    หมายถึง           สิทธิ์ในการดำเนินธุรกิจได้เพียง 1 แห่ง

          Multi Unit Franchise      หมายถึง        สิทธิ์ในการดำเนินธุรกิจได้หลายแห่งขอยกตัวอย่างให้เห็นว่า   
แฟรนไชซี่คนที่ 1 ทำสัญญากับบริษัทแม่เพื่อเปิดสาขาแฟรนไชส์ โดยในข้อตกลงกำหนดให้เปิดสาขาได้เพียง 1 แห่งเท่านั้น 
การให้สิทธิ์ลักษณะนี้เรียกว่า ซิงเกิลยูนิต ในขณะที่แฟรนไชซี่คนที่ 2 ก็ซื้อแฟรนไชส์เหมือนกัน 
แต่ได้รับสิทธิ์ในการเปิดสาขาได้มากกว่า 1 แห่ง  แต่ยังไงๆ ทั้งคู่ก็ไม่มีสิทธิ์ที่จะไปขายแฟรนไชส์ต่อให้ใคร 
ไปเปิดร้านได้อีก นอกจากเปิดเองเท่านั้นลักษณะนี้เรียกว่า มัลติยูนิต

 10.  Sub-Area Licence / Development Franchise หมายถึง

          สิทธิ์แฟรนไชส์แบบพัฒนาอาณาเขต แฟรนไชซอร์ให้สิทธิ์ในการขยายกิจการแก่แฟรนไชซี่ภายในอาณาเขตและ 
ระยะเวลาที่กำหนด เช่น ในเขตภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน ซึ่งแฟรนไชส์ที่ให้สิทธิ์แบบนี้
ส่วนใหญ่จะเป็นกลุ่มร้านสะดวกซื้อ หรือ คอนวีเนียนสโตร์

 11.   Master Franchise หมายถึง

ผู้ที่ได้รับสิทธิ์จากบริษัทแม่ ให้ดำเนินการธุรกิจรายแรกในประเทศหนึ่งๆ และมักจะเป็นรายใหญ่ที่จะต้องทำการขยายสาขาออกไป
ให้ทั่วประเทศ ผู้ที่เป็นมาสเตอร์แฟรนไชส์ก็จะได้รับการถ่ายทอดในเรื่องการบริหาร การจัดการ ในระดับที่สูงขึ้น

 12.  Offering Circular หมายถึง

ในเมืองไทยเป็นคำที่ไม่มีคนใช้ เพราะความหมายของคำๆ นี้ ก็คือ หนังสือ ชี้ชวนที่ผู้ขายแฟรนไชส์จะต้องทำเพื่อเสนอให้แก่
ผู้ที่จะซื้อแฟรนไชส์ จัดทำขึ้นตามกฎหมายแฟรนไชส์ของสหรัฐฯ ที่บังคับให้แฟรนไชซอร์ทุกรายต้องเปิดเผยข้อมูล 
แก่แฟรนไชซี่ก่อนที่จะตัดสินใจซื้อ ในหนังสือนี้จะประกอบไปด้วยหัวข้อสำคัญๆ เช่น ประวัติ ผลการดำเนินงานที่ผ่านมา 
ค่าธรรมเนียม จำนวนร้านสาขาแฟรนไชส์ รวมไปถึงจำนวนร้านที่ปิดไป คดีฟ้องร้องที่เคยเกิดขึ้น เป็นต้น